{"id":12362,"date":"2022-04-29T11:44:08","date_gmt":"2022-04-29T07:44:08","guid":{"rendered":"http:\/\/mdm.incilab.az\/?p=12362"},"modified":"2022-04-29T11:44:08","modified_gmt":"2022-04-29T07:44:08","slug":"koronavirus-n%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mdm.incilab.az\/?p=12362","title":{"rendered":"Koronavirus n\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<p>Koronavirus (lat\u0131nca \u2013 Coronaviridae) genomu m\u0259m\u0259lil\u0259rd\u0259 v\u0259 qu\u015flarda x\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b olan RNT-d\u0259n ibar\u0259t viruslar ail\u0259si olub, 40 n\u00f6v\u0259 malikdir. Bu virus insanlara da m\u0259hz heyvanlardan ke\u00e7ir v\u0259 haz\u0131rda insanlara yoluxmayan, ancaq heyvanlarda rast g\u0259lin\u0259n bir \u00e7ox koronavirus n\u00f6v\u00fc m\u00f6vcuddur. \u0130nsanlarda ilk d\u0259f\u0259 koronavirusa 1960-c\u0131 ild\u0259 rast g\u0259linib. Koronavirusun bir ne\u00e7\u0259 n\u00f6v\u00fc insanlarda y\u00fcng\u00fcl yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259, SARS-CoV, MERS-CoV kimi viruslar is\u0259 daha ciddi t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. 2019-cu ilin sonunda \u00c7inin Uhan \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan SARS-CoV-2 virusu is\u0259 COVID-19 x\u0259st\u0259liyin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>COVID-19 x\u0259st\u0259liyinin \u0259sas \u0259lam\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>Bu virus insandan-insana hava damc\u0131 yolu il\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Koronavirusun \u00fcmumi simptomlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p>\u2013 \u00f6sk\u00fcr\u0259k;<\/p>\n<p>\u2013 y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259t;<\/p>\n<p>\u2013 \u0259z\u0259l\u0259 v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131s\u0131;<\/p>\n<p>\u2013 dad v\u0259 qoxu itkisi;<\/p>\n<p>\u2013 n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar \u0259n \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n simptomlar olsa da, b\u0259zi hallarda daha az g\u00f6r\u00fcl\u0259n simptomlar ola bilir.<\/p>\n<p>\u2013 bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131;<\/p>\n<p>\u2013 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131;<\/p>\n<p>\u2013 ishal, \u00fcr\u0259kbulanma v\u0259 qusma;<\/p>\n<p>\u2013 barmaqlar\u0131n v\u0259 ayaqlar\u0131n r\u0259nginin d\u0259yi\u015fm\u0259si.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kiml\u0259r risk alt\u0131ndad\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>65 ya\u015fdan yuxar\u0131, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 art\u0131q \u00e7\u0259kili insanlar risk qrupuna daxildir. Bundan ba\u015fqa a\u015fa\u011f\u0131da qeyd olunan x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna daxil olan \u015f\u0259xsl\u0259r koronavirusdan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn daha diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar:<\/p>\n<p>\u2013 onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r;<\/p>\n<p>\u2013 \u00fcr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n<p>\u2013 xroniki b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131;<\/p>\n<p>\u2013 KOAH (Xroniki Obstruktiv A\u011fciy\u0259r X\u0259st\u0259liyi);<\/p>\n<p>\u2013 b\u0259d\u0259n k\u00fctl\u0259 indeksi (BK\u0130) 30 v\u0259 ya daha y\u00fcks\u0259k olan insanlar;<\/p>\n<p>\u2013 tip 2 \u015f\u0259k\u0259rli diabet.<\/p>\n<p>Bununla birlikd\u0259, yaln\u0131z risk qrupunda daxil olan insanlar deyil, h\u0259r k\u0259s qoruyucu t\u0259dbirl\u0259r\u0259 riay\u0259t etm\u0259lidir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>COVID-19 v\u0259 qrip virusu bir-birind\u0259n nec\u0259 f\u0259rql\u0259nir?<\/strong><\/p>\n<p>H\u0259r iki virusun \u00fcmumi simptomlar\u0131 h\u0259rar\u0259t, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, burun ax\u0131nt\u0131s\u0131, n\u0259f\u0259s darl\u0131\u011f\u0131, hals\u0131zl\u0131q, bo\u011faz, oynaq v\u0259 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131d\u0131r. COVID-19-da qripd\u0259n f\u0259rqli olaraq ishal, \u00fcr\u0259kbulanma, qusma, qoxu v\u0259 dad hissinin itm\u0259si daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bu simptomlar m\u00fc\u015fahid\u0259 edildikd\u0259 vaxt itirm\u0259d\u0259n t\u0259cili yard\u0131ma v\u0259 ya m\u00fct\u0259x\u0259ssis\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k vacibdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koronavirus (lat\u0131nca \u2013 Coronaviridae) genomu m\u0259m\u0259lil\u0259rd\u0259 v\u0259 qu\u015flarda x\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b olan RNT-d\u0259n ibar\u0259t viruslar ail\u0259si olub, 40 n\u00f6v\u0259 malikdir. Bu virus insanlara da m\u0259hz heyvanlardan ke\u00e7ir v\u0259 haz\u0131rda insanlara yoluxmayan, ancaq heyvanlarda rast g\u0259lin\u0259n bir \u00e7ox koronavirus n\u00f6v\u00fc m\u00f6vcuddur. \u0130nsanlarda ilk d\u0259f\u0259 koronavirusa 1960-c\u0131 ild\u0259 rast g\u0259linib. Koronavirusun bir ne\u00e7\u0259 n\u00f6v\u00fc insanlarda y\u00fcng\u00fcl yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12363,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-12362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mlumatlar"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12362"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12365,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12362\/revisions\/12365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mdm.incilab.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}